مقاله 6. دوره چهارم، شماره 41، اردیبهشت 1398

دانلود اصل مقاله

نویسندگان:

سعید نباتی1، محمد مهدی بادامی2، منیره کاظمی صیام3

1- کارشناسی‌­ارشد حقوق بشر، دانشگاه مفید قم  

2- کارشناسی‌­ارشد حقوق بشر، دانشگاه مفید قم، پژوهشگر پژوهشگاه قوه قضائیه

3- کارشناسی علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور همدان

چکیده

محیط‌­زیست یک واحد متکثر متغیر است که تداوم زیست مادی انسان، وابستگی تام و تمام با بقای آن دارد. این مجموعه، به سبب ارتباط­اتش با حیات انسان بعنوان نقطه کانونی مباحث مرتبط با هدایت، از جایگاه و اهمیت ویژه­ای در اندیشه اسلامی برخوردار است. صدها آیه و روایت در باب این نعمت الهی در منابع اسلامی وجود دارد که می­توان براساس آنها، یک سیستم جامع، منضبط و دارای ضمانت اجرا ایجاد نمود. در اسلام محیط­زیست مسخر انسان است اما اینگونه نیست که او در بهره­‌مندی از آن آزادی بی­قید و شرط داشته باشد. اسلام، محیط­زیست را امانت الهی قلمداد می­‌کند و ضمن جایز شمردن بهره‌­وری از منابع موجود در آن، تعدی و تجاوز به عناصر تشکیل دهنده این مجموعه را به هیچ‌وجه جایز نمی­‌داند. از این­رو در این پژوهش سعی بر آن است براساس اندیشه اسلامی بتوان راه­کارهایی در راستای حفاظت از محیط­زیست بعنوان حقی از حقوق انسانی ارائه نمود. در نهایت برمبنای اندیشه‌­های اسلامی و اخلاقی در معیارهای فردی همچون: پرهیز از ضرر برمبنای قاعده لاضرر و اجتماعی همانند امر به معروف و نهی از منکر و قانون‌گذاری بتوان از محیط­زیست انسانی حفاظت نمود.

واژگان کلیدی: اسلام، محیط‌­زیست، انسان، تسخیر، حفاظت محیط‌­زیست

Environmental Protection in Islamic Thought

Article 6.Vol.4. No.41. May 2019

Authors:

Saeed Nabati, Mohammad M. Badami, Monireh K. Sayam

Abstract

The environment is a multiplicative and variable unit, and the continuance of the human material life is entirely dependent on its survival. Due to its connection with human life as the focal point of discussions related to guidance, the environment is of particular importance and position in Islamic thought. There are hundreds of verses and narrations about this divine blessing in Islamic sources that can be used to create a comprehensive, disciplined and enforceable system. In Islam, the environment is in the conquest of human, but it is not such that he has unconditional freedom to exploit it. Islam regards the environment as a divine treasure, and, while allowing the use of its resources, it never allows the invasion and aggression to the elements forming it. Hence, this research attempts to find ways for protecting the environment as a human right based on Islamic thought. Ultimately, one can protect the environment according to Islamic and ethical thoughts regarding individual criteria such as the rule of “prohibition of detriment”, and social criteria such as “enjoining good and forbidding wrong” and legislation.

Keywords:Islam, Human, Conquest, Environmental Protection