مقاله 6. دوره چهارم، شماره 44، مرداد 1398

دانلود اصل مقاله

نویسندگان:

سحر صنیعی1، فاطمه نادری2

 

1- دکتری علوم سیاسی، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج  

2- دانشجوی کارشنا­سی­‌ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ملارد

 

چکیده

شاهنامه آینه روشن و تمام­‌نمایی از اصول، آداب، اندیشه‌ها و تفکرات و به قولی جامع جمیع خصایص مدنی و اخلاقی و فرهنگی ایران باستان است. این اثر بی‌نظیر با پرداختن منطقی به داستان‌ها و حکایات، به شخصیت‌ها و بازیگران آن روح تازه‌ای می‌بخشد. لذا باید گفت که زن در شاهنامه آميخته‌اي از خردورزي، عفاف و زيبارويي است. اين سه خصلت بانوان شاهنامه را از تمامي بانوان حماسه‌ها ممتاز مي‌گرداند و فردوسي، در جاي جاي اثر خويش اين ويژگي‌ها را ستوده است. زنان شاهنامه، به جزء آنها که زنان در سایه محسوب مى­شوند و تأثیر چندانى در روند داستان ندارند بقیه تاثیرگذار در سیاست و اجتماع و سایر شئونات زندگی‌اند و حتى به مرتبه‌ پادشاهی هم می‌رسند. این اثر که منعکس کننده واقعیات و تقابل فرهنگ‌های جوامع و سرزمین‌های مختلف آن زمان است، می‌تواند نقش بسیار حائز اهمیتی در باورها و پیشینه فرهنگی نسل کنونی ایفا نماید. شاهنامه با بیان محسنات زنان در ابیات خویش، سعی نموده است تا استوارترین باور و تصویر، از سیمای زنان ایرانی را منتشر نماید. بنا به اهمیتی که زن و نقش آن در اجتماع و ادبیات ایران دارد و براساس پژوهش‎‌هایی که درباره نقش اجتماعی صورت گرفته است، می‌توان اذعان نمود که زن در شاهنامه از حیث اجتماعی، موقعیت و هویتی فاخر داشته و از شخصیت زن بعنوان یک اسوه وارسته اجتماعی یاد می‌شود.

 

واژگان کلیدی: شاهنامه، زن، شعر، هویت اجتماعی، جایگاه زن

 

 

 

The Attitude of the Shahnameh to the Social Role and the Identity of the Iranian Women

 

Article 6.Vol.4. No.44. August 2019

 

Authors:

Sahar Saniei, Fatemeh Naderi

 

Abstract

The Shahnameh is a clear mirror of the principles, customs, ideas and thoughts – in another word, a comprehensive set - of all the civic, moral, and cultural traits of the ancient Persia. This magnificent work, giving a logic to stories and anecdotes, gives its characters and actors a new spirit. Therefore, it should be said that the woman in the Shahnameh is a mixture of wisdom, chastity and beauty. These three qualities distinguish the women in the Shahnameh from all the epic women, and Ferdowsi praises these features throughout his work. Women of the Shahnameh - except for those women called “shadow women” who do not have much effect on the story - affect the politics and the society and other aspects of life, and even reach the Kingdom degree. This work, which reflects the realities and oppositions of the cultures of the various communities and territories of that time, can play a very important role in the beliefs and cultural background of the current generation. The Shahnameh, by expressing women's advantages in his literature, has tried to publish the most solid belief and image of the Iranian women's appearance. Due to the importance of women and their role in the Iranian society and literature, and based on research on social roles, it can be admitted that the woman in Shahnameh has an honorable social status and identity, and the woman character is considered as a social pious examplar.

 

Keywords:The Shahnameh, Women, Poetry, Social Identity, Women Status